Çocukların saatlerce vakit geçirdiği çevrimiçi oyunlar, siber dolandırıcıların en çok kullandığı alanlardan biri haline geldi. Masum görünen görevler, linkler ve sohbetler büyük riskler barındırıyor.
Bugünün 10–15 yaş arası çocukları için oyun sadece eğlence değil, sosyalleşme, rekabet etme ve kendini ifade etme alanı. Ancak tam da bu nedenle, siber dolandırıcılar ve zorbalar en çok bu yaş grubunu hedef alıyor. Artık tehlike basit ve kolay fark edilen mesajlarla değil, oyunların içine gizlenmiş sahte butonlar, gerçek gibi tasarlanmış mağazalar ve çocuğun davranışlarına göre şekillenen algoritmik sistemlerle geliyor.
Çocuk, oyun oynadığını sanarken aslında adım adım yönlendiriliyor. En kritik nokta ise şu: Bu tuzaklar tek bir hatayla değil, fark edilmeden yapılan küçük seçimlerin birleşimiyle çalışıyor. Yani durum fark edildiğinde çoğu zaman iş işten geçmiş oluyor. Bilgisayar Mühendisi ve Siber Güvenlik Uzmanı Elif Çoşkun, son dönemlerin en trend oyun tuzaklarını şöyle sıraladı..
1. YAPAY ZEKALI SAHTE ARKADAŞLAR: Artık bazı dolandırıcılar gerçek insan gibi konuşan yapay zeka botları kullanıyor. Bu botlar çocuğun ilgisine göre konuşup güven kazanıyor. En kötü senaryoda çocuk gerçek sandığı bir arkadaşa tüm özel bilgilerini verebiliyor.
2. DEEPFAKE: Dolandırıcılar artık yapay zeka ile tanıdık birinin sesini ya da görüntüsünü taklit edebiliyor. Çocuğa arkadaşından ya da sevdiği bir yayıncıdan gelmiş gibi mesaj gönderilebiliyor. Çocuklar buna güvenerek kritik bilgileri paylaşabilir.
3.YAYINCI TAKLİDİ: Popüler yayıncıların adı kullanılarak sahte yayın veya mesajlar hazırlanabiliyor. ‘Benim özel linkimden gir, ödül kazan’ gibi yönlendirmeler yapılabiliyor. Güvenerek tıklanan link üzerinden hesap kaybedilebilir.
4.QR KODLU YÖNLENDİRME: Bazı oyunlarda veya sosyal platformlarda “ödül için QR kodu okut” gibi yönlendirmeler yapılır. Çocuk bu kodu okuttuğunda zararlı siteye veya uygulamaya yönlendirilir. En kötü durumda cihazına casus yazılım yüklenebilir.
5. SAHTE TURNUVA DAVETİ: “Turnuvaya katıl, ödül kazan” diyerek çocuklardan kayıt olmaları istenir. Kayıt sırasında hesap bilgileri veya giriş bilgileri talep edilir. En kötü senaryoda çocuğun kişisel verileri ele geçirilir
6. SAHTE DESTEK EKİBİ: Çocuğa “hesabın riskte” diyerek sahte destek ekibi gibi ulaşırlar. Sorunu çözmek için şifre veya doğrulama kodu isterler. Çocuk yardım aldığını sanarken hesabını tamamen kaybeder.
7. SAHTE HİLE DOSYALARI: Daha güçlü olmak isteyen çocuklar hile programları indirirken aslında zararlı yazılım yükler. Bu yazılımlar cihazın kontrolünü ele geçirebilir veya arka planda veri toplayabilir. En kötü durumda cihaz tamamen hacklenebilir.
8. ‘HESABINI GELİŞTİREYİM’ KANDIRMACASI: Dolandırıcılar, karakteri güçlendirme vaadiyle çocuklardan şifre ister. Şifreyi alan kişi hesabı ele geçirir ve çoğu zaman başkasına satar. Kısaca çocuk aylarca emek verdiği hesabını tamamen kaybeder.
9. SAHTE GÜNCELLEME: ‘Ücretli oyunları bedava indir’ diyerek sunan siteler zararlı yazılım yükler. Çocuk oyunu indirdiğini sanırken arka planda casus yazılım kurulur. En kötü senaryoda cihazdaki tüm veriler izlenebilir hale gelir.
10. ŞİFRE ÇALMA TAKTIĞI: Bazı sahte oyunlar ve siteler ödülü kazanmak için “annenin telefonuna gelen onay kodunu gir ya da kart numarasını yaz ama para çekmeyeceğiz” diyerek çocukları manipüle eder. Sonuçta, hesap boşaltılır.
11. SOHBET ODALARINDA BASKI: Çocuklar oyun dışı platformlara (örneğin mesajlaşma gruplarına) çekilir. Burada psikolojik baskı, tehdit veya manipülasyon uygulanabilir. En kötü durumda çocuk korkutularak istemediği bilgileri vermeye zorlanabilir.
12. UYGULAMA TUZAĞI: Reklamlar veya yönlendirmeler sonucu farkında olmadan uygulamalar indirilebilir. Bu uygulamalar cihazı yavaşlatır ve güvenlik riski oluşturur. En kötü durumda zararlı yazılımlar veri çalabilir ve cihazı kontrol edebilir.
13. OYUN İÇİ GÖREV KURGULU TUZAKLAR: Dolandırıcılar bazı şeyleri oyun görevi gibi gösterir ve çocuğa “Şu siteye gir, kodu yaz, ödülü al” gibi talimatlar verir. Çocuk bunu oyunun gerçek bir parçası sanarak yapabilir ama başı da büyük belalara girebilir.
Murat GÜLDEREN / POSTA
