Hürmüz Boğazı, ABD, İsrail ve İran arasında yaşanan gerilimde en kritik nokta haline geldi. İran’ın boğazı kapatma hamlesi, Washington ve Tel Aviv’in bölgedeki planlarını sekteye uğratırken, gözler şimdi bu stratejik geçidin geleceğine çevrildi. Boğazın kontrolünün kimde olacağı, Basra Körfezi’ndeki Arap şehir devletlerinin nasıl bir tutum alacağı ve küresel aktörlerin pozisyonu önümüzdeki sürecin en önemli başlıkları arasında yer alıyor.
İki haftalık ATEŞKES sağlandı. Peki şimdi ne olacak? Hürmüz’de kontrol kimin olacak?… Boğazdaki ve Basra Körfezindeki Arabik Basit Şehir devletleri ne yapacak? ABD ve İsrail’in Hürmüz planı ne? AB ve İngiltere buna nasıl bakıyor? Rusya, Çin ve Hindistan Hürmüz için ne düşünüyor? Geleceğin soruları bunlar…
Donald Trump, Hürmüz Boğazı’nın tamamen açılması şartıyla İran ile iki haftalık karşılıklı ateşkese onay verdiklerini duyurdu. Trump, bu sürecin kalıcı bir anlaşmaya zemin hazırlayabileceğini belirterek, “İran’a yönelik saldırıları iki hafta süreyle durdurmayı kabul ediyoruz. Bu süre, kapsamlı bir anlaşmanın tamamlanmasına imkan sağlayacak” ifadelerini kullandı.
Uluslararası basına yansıyan bilgilere göre İran tarafından sunulan 10 maddelik teklif, yalnızca çatışmaların durdurulmasını değil; aynı zamanda yaptırımların kaldırılması, enerji güvenliği, Hürmüz Boğazı’nın statüsü ve nükleer program gibi kritik konuları da içeriyor. Teklif paketinde ayrıca İran’ın dondurulan varlıklarına erişimi ve bölgedeki askeri hareketliliğin azaltılması gibi maddeler de yer alıyor.
Benjamin Netanyahu ise iki haftalık ateşkesi desteklediklerini ancak bu sürecin Lübnan’ı kapsamadığını açıkladı. Yapılan değerlendirmelerde, söz konusu ateşkesin bölgedeki tansiyonu geçici olarak düşürmeyi hedeflediği vurgulandı.
Hürmüz Boğazı açılacak mı?
Abbas Arakçi, ateşkes süresine ilişkin yaptığı açıklamada, “15 gün boyunca Hürmüz Boğazı’ndan geçişler, İran ordusu ile koordinasyon içinde güvenli şekilde sağlanabilecek” dedi.
Tüm bu gelişmeler, Hürmüz Boğazı’nın yalnızca bölgesel değil küresel dengeler açısından da belirleyici rolünü bir kez daha ortaya koyarken, önümüzdeki günlerde alınacak kararların enerji piyasalarından uluslararası siyasete kadar geniş bir etki alanı yaratması bekleniyor.
