ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'daki Kazma Dağı'nı olası yeni hedef olarak göstermesi, bölgeyi yeniden uluslararası gündemin merkezine taşıdı. Trump, İran'ın nükleer faaliyetleri açısından stratejik öneme sahip olduğunu öne sürdüğü bölgeye yönelik sert mesajlar verirken, Amerikan ve İsrail istihbaratının uzun süredir bu dağa odaklandığı belirtiliyor.
Trump'tan dikkat çeken açıklama
Trump, yaptığı değerlendirmede İran'ın asıl kritik faaliyetlerini Kazma Dağı çevresinde yürüttüğünü iddia ederek, bölgenin yakında yoğun bir saldırının hedefi olabileceğini söyledi.
Açıklamasında, İran'ın olası bir müdahaleyi engelleyemeyeceğini savunan Trump, normal şartlarda böyle açıklamalar yapmadığını ancak bu konuda farklı düşündüğünü ifade etti.
İddia: Nükleer ekipmanlar dağın içine taşındı
ABD ve İsrail kaynaklı istihbarat değerlendirmelerine göre İran, gelişmiş uranyum zenginleştirme santrifüjlerinin önemli bölümünü Natanz Nükleer Tesisi yakınındaki Kazma Dağı'nın içindeki tünellere taşıdı.
Söz konusu dağın, daha önce hedef alınan Natanz tesisine yaklaşık 1,5 kilometre uzaklıkta bulunduğu ve yer altındaki geniş tünel ağıyla dikkat çektiği belirtiliyor.
Uydu görüntülerinde yeni hareketlilik
İstihbarat raporlarına göre, 2025 yılında Natanz'a düzenlenen saldırının ardından bölgedeki uydu görüntülerinde yoğun inşaat faaliyetleri tespit edildi.
İş makinelerinin uzun süre bölgede çalıştığı, mevcut tünellerin güçlendirildiği ve yer altındaki yapıların daha dayanıklı hale getirilmeye çalışıldığı öne sürülüyor.
Granit yapı nedeniyle hedef alınması zor
Askeri uzmanlar, Kazma Dağı'nın en önemli özelliğinin kalın granit tabakası olduğunu belirtiyor.
Yaklaşık 600 metre yüksekliğe sahip dağın içinde 80 ila 100 metre derinlikte yer aldığı değerlendirilen tünellerin, en güçlü sığınak delici mühimmatlara karşı bile önemli ölçüde koruma sağlayabileceği ifade ediliyor. Bu nedenle olası bir hava harekâtının beklenen sonucu vermesinin kolay olmayacağı değerlendirmesi yapılıyor.
Santrifüjlerin akıbeti belirsizliğini koruyor
2025 yılında Natanz, Fordo ve İsfahan'daki nükleer tesislere yönelik gerçekleştirilen saldırıların ardından İran'ın gelişmiş santrifüjlerinin nerede bulunduğu konusu netlik kazanmadı.
ABD'li yetkililer, bu ekipmanların güvenlik amacıyla 2020 yılından itibaren Kazma Dağı içindeki korunaklı tünellere taşındığını değerlendirirken, İran yönetimi de geçmiş yıllarda hassas nükleer ekipmanların daha güvenli tesislere aktarılacağını açıklamıştı.
Gözler olası gelişmelerde
Trump'ın açıklamalarının ardından gözler yeniden İran'ın nükleer altyapısına çevrilirken, Kazma Dağı'nın gerçekten olası bir askeri operasyonun hedefi olup olmayacağı belirsizliğini koruyor. Bölgenin stratejik önemi ve doğal koruma özellikleri nedeniyle uzmanlar, olası bir müdahalenin hem askeri hem de diplomatik açıdan ciddi sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekiyor.
