Tatilin ilk heyecanını atlattık ya da atlatmak üzereyiz. Çocuklar evde zaman geçirmeye başlayınca ebeveynlerden serzenişler de yükselmeye başladı. Geçtiğimiz hafta çocukların ekran bağımlılığını konuştuğumuz bir dost sohbetinde arkadaşlarım "çocukları ekrandan nasıl koparırız" diye dert yanıyordu. Onlara verdiğim kısacık cevabı sizlere de aktarayım. "Kötü haberim var, koparamazsınız." Cevabım can sıkıcı, biliyorum. Ama gerçekten böyle düşünüyorum. Dünya oraya kaydı bir kere. Bence asıl düşünmemiz gereken mesele, çocuğumuzun ekran başında "tüketici" mi yoksa "üretici" mi olduğu. Saatlerce bir videodan diğerine atlayan, ekranın sunduğu o anlık hazla uyuşmuş bir zihin, ne yazık ki hiçbir şey öğrenmiyor; sadece vaktini gömüyor.
Malumunuz, son yıllarda yaşadığımız değişim sadece ekonomiyle ya da siyasetle açıklanacak kadar basit değil. Mutfaktaki huzurdan, çocuğun ödev yapma biçimine kadar gündelik akışımız epeyce değişti. Eskiden toplumun gücü toprağa veya sanayiye dayanırdı; bugün ise asıl güç, bilgiyi nasıl değerlendirdiğinde gizli. İnternette karşısına çıkan ilk yazıya "mutlak doğru" diye sarılan bir nesil ile o bilgiyi süzgeçten geçirenler arasındaki makas, tahminimizden daha hızlı açılıyor.
Aile içindeki rolümüz de eskidi. Eskiden "bilgiyi veren" taraftık, şimdi "sorgulamayı öğreten" taraf olmak zorundayız. Yasaklarla bir yere varılmıyor; yasak, sadece çocuğun o merakını başka bir gizli mecraya kaydırıyor.
Gelecekte bizi kurtaracak şey, teknolojiye sahip olmak değil; o teknolojinin kölesi olup olmadığımız. Çocuklarımıza bırakacağımız en büyük miras ne bir ev, ne bir araba. Onlara kazandırabileceğimiz en değerli yetkinlik; her duyduğunu süzgeçten geçirebilme, yani bilgiyi doğru değerlendirme becerisi.
Şimdi herkes "ne yapmalı?" diye soruyor. Bir reçete yok; sadece uyanık kalmak var. Teknolojiden korkmak, kolaya kaçmaktır. Önemli olan, o ekran kapandığında geri kalan hayatın nasıl akacağını çocuğa hatırlatmak. Çünkü günün sonunda, sadece teknik becerisi olanlar değil, biraz da o karmaşanın içinde kendi yolunu bulmaya çalışanlar kalacak. Gerisi, dediğim gibi; biraz gürültü.
