
İhracat Komisyonlarında Cevabı Değiştiren Kritik Soru: “Hizmetten Nerede Faydalanıldı?”
Kıymetli okurlarım, bugün sizlerle çok önemli bir konu üzerinde konuşmak istiyorum… Yurt dışındaki bir firma size müşteri buldu, siz de o müşteriye ihracat yaptınız. Ardından komisyon faturası geldi. İlk refleks çoğu zaman aynı: “Yurt dışından fatura geldi, KDV 2 yapalım.” Peki gerçekten öyle mi?
Cevap, faturanın yurt dışından gelmesinde değil; alınan hizmetin niteliğinde ve bu hizmetten nerede faydalanıldığında saklı.
Yurt dışından gelen her hizmet faturası otomatik olarak 2 No.lu KDV Beyannamesi doğurmaz. Özellikle ihracata bağlı müşteri bulma ve komisyon hizmetlerinde, işlemin gerçek mahiyeti değerlendirilmeden yalnızca faturanın yabancı bir firmadan gelmesine bakılarak KDV 2 hesaplamak doğru değildir.
KDV 2’de Asıl Kriter Ne?
2 No.lu KDV Beyannamesi, bazı işlemlerde KDV’nin hizmeti veren tarafından değil, hizmeti alan tarafından sorumlu sıfatıyla beyan edilmesi ve ödenmesi esasına dayanır.
Yurt dışında yerleşik bir firma Türkiye’deki bir işletmeye hizmet veriyor ve bu hizmetten Türkiye’de faydalanılıyorsa, söz konusu KDV’nin Türkiye’deki hizmet alıcısı tarafından sorumlu sıfatıyla beyan edilmesi gerekir.
İhracat komisyonlarında düğüm noktası tam olarak burada: Hizmetin faydası nerede ortaya çıkıyor?
Yabancı aracı firma müşteriyi yurt dışında buluyor ve Türkiye’deki şirket bu müşteriye ihracat yapıyorsa, müşteri bulma hizmetinin ihracat faaliyetiyle bağlantısı ve hizmetten nerede faydalanıldığı belirleyici hale gelir.
Gelir İdaresi Bu Duruma Nasıl Bakıyor?
İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığının 17.06.2022 tarihli ve 62030549-125[15-2020/178]-687706 sayılı “Yurtdışındaki firmaya yapılan komisyon ödemelerinde vergilendirme” konulu özelgesinde, yurt dışına yapılan satışlarla ilgili olarak yurt dışındaki firmalardan alınan müşteri bulma hizmetinden yurt dışında faydalanıldığı kabul edilmiş ve söz konusu hizmetin KDV’nin konusuna girmediği yönünde görüş verilmiştir.
“Yabancı firma yurt dışında müşteri buluyor + Türkiye’deki işletme bu müşteriye ihracat yapıyor + yabancı firma komisyon faturası düzenliyor”
İşlemin gerçek mahiyeti de buna uygunsa, sırf fatura yurt dışından geldi diye otomatik olarak KDV 2 hesaplanması doğru değildir.
Tek başına “fatura yurt dışından geldi” demek KDV 2 için yeterli değildir.
Özellikle ihracatçı işletmelerin yurt dışındaki firmalardan aldığı müşteri bulma ve satış komisyonu hizmetlerinde hizmetin gerçek niteliği, nerede gerçekleştirildiği ve hizmetten nerede faydalanıldığı birlikte değerlendirilmelidir.
Yabancı firma yurt dışında müşteri buluyor ve Türkiye’deki işletme bu müşteriye ihracat gerçekleştiriyorsa, koşulları da buna uygun olmak kaydıyla, sırf fatura yurt dışından geldi diye otomatik olarak KDV 2 hesaplamak doğru bir yaklaşım değildir.
“Fatura nereden geldi?” değil, “Hizmetten nerede faydalanıldı?”
Not: Özelgeler, özelge talep eden mükellefin somut olayı için verilen idari görüşlerdir. Benzer işlemler açısından önemli bir gösterge olmakla birlikte, her işlemin kendi sözleşme ve fiili şartları ayrıca değerlendirilmelidir.
Kaynaklar
- Gelir İdaresi Başkanlığı, KDV Genel Uygulama Tebliği ve yurt dışından alınan hizmetlerde sorumlu sıfatıyla KDV uygulamasına ilişkin açıklamalar. https://gib.gov.tr
- İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı, 17.06.2022 tarih ve 62030549-125[15-2020/178]-687706 sayılı “Yurtdışındaki firmaya yapılan komisyon ödemelerinde vergilendirme” konulu özelge.
- Gelir İdaresi Başkanlığı, yurt dışında alınıp yurt dışında yararlanılan müşteri bulma hizmetlerine ilişkin özelge yaklaşımı. https://cdn.gib.gov.tr



